5 Hidroksi İndol Asetik Asit (5-HIAA)

Klinik kullanımı :
Olası Karsinoid tümör ve sendrom tanısında ve tedaviye cevabın
takibinde kullanılır. Karsinoid tümörler (argentaffin hücreler)
özellikle barsağın orta kısmının tümörleridir. Siyanoz, hepatomegali,
pulmoner kapağı içeren kalp hastalıklarını, gastrointestinal yol
obstrüksiyonlarını (özellikle ince bağırsak) değerlendirmede
kullanılır. Erişkinde Çölyak hastalığı tanısında kullanılır. Ilımlı
yükselmeler Whipple hastalığında görülebilir.
Örnek toplama özellikleri
Asetik asit üzerine toplanmalıdır. 25 mL 6 N HCl veya 12 g. borik
asit üzerine toplanan idrarda kabul edilir. Seratonin içeren patlıcan,
domates, ceviz, muz, avakado, fıstık gibi yiyecekler son 72 saat
içinde tüketilmemelidir. Ayrıca yine son 72 saat içinde asetaminofen
ve fenasetin de kullanılmamış olmalıdır.
Referans değerler
< 9yaş: 0,4-5,6 > 10 mg/24 saat (anormal)
<13 yaş : 1-6,3 > 30 mg/24 saat (diagnostik)
<18 yaş: 0,9-6,5
>=18 yaş: 9 mg/gün
SI ünite dönüşüm katsayısı
x 5,2=μmol/gün
İnterfere edici faktörler
-Bazı ilaçlar 5-HİAA miktarını artırır.
Örnek: gliseril guaiacolate, asetaminofen, kafein,
fenasetin, asetanilid, metokarbamol ve rezerpin.
-Bazı ilaçlar 5-HİAA miktarını azaltır.
Örnek: klorpromazin, etil alkol, heparin, imipramin
(tofranil), izoniazid (İNH), levo dopa, MAO inhibitörleri,
methenamin, metil dopa (Aldomet), fenotiazinler,
prometazin, aspirin ve trisiklik antidepresanlar.
Yükseldiği durumlar
-Karsinoid tümör,
-Çölyak hastalığı,
-Whipple hastalığı,
-Kistik fibrozis,
-Bronşial karsinomlar.
Azaldığı durumlar
-Depresyon,
-İnce barsak rezeksiyonu,
-Fenilketonüri ve Hartnup hastalığı,
-Migren.
Kaynaklar ve Referanslar
- [1]Manz B, Grill HJ, Belovsky O, et al. “Radioimmunoassay of 5-hydroxy-3-indole acetic acid.”. Journal of clinical chemistry and clinical biochemistry. Zeitschrift fur klinische Chemie und klinische Biochemie. 1987. PMID: 2437240. PubMed →
- [2]Khalighi Sikaroudi M, Mokhtare M, Shidfar F, et al. “Effects of vitamin D3 supplementation on clinical symptoms, quality of life, serum serotonin (5-hydroxytryptamine), 5-hydroxy-indole acetic acid, and ratio of 5-HIAA/5-HT in patients with diarrhea-predominant irritable bowel syndrome: A randomized clinical trial.”. EXCLI journal. 2020. PMID: 33013260. PubMed →
- [3]Bolandparvaz S, Vasei M, Owji AA, et al. “Urinary 5-hydroxy indole acetic acid as a test for early diagnosis of acute appendicitis.”. Clinical biochemistry. 2004. PMID: 15498526. PubMed →


