Amonyak (Plazma)

Klinik kullanımı :
Ciddi karaciğer hastalıklarının (fulminant hepatitis veya siroz)
tanısını desteklemede, Hepatik ensefalopati tanısı ve
hiperalimentasyon alan hastaların takibinde kullanılır. Arteriyel
amonyak seviyesi, venöz seviyeden daha güvenilirdir. Ancak alımı
zor olduğundan rutin olarak kullanılmaz.
Örnek toplama özellikleri
Eritrositler, plazmadan 3 kat daha fazla amonyak seviyesine sahip
olduğu için hemoliz plazma seviyesini artırır. Sigara içimi ve kas
egzersizi de artırır. Örnek süratle laboratuvara ulaştırılmalıdır.
Referans değerler
Yetişkin: 10-80 μg/dL veya 6-47 μmol/dL
Çocuk: 40-80 μg/dL
Yenidoğan: 90-150 μg/dL
İnterfere edici faktörler
-Turnike uzun süre ve çok sıkı uygulanırsa yanlış olarak artar,
-İlaçlar (asetozalamid, alkol, amonyum klorid, barbitüratlar,
narkotikler, parenteral beslenme ve diüretikler (loop, tiazid),
amonyak seviyesini artırır,
-Bazı ilaçlar da amonyak seviyesini azaltır; geniş spektrumlu
antibiyotikler (örnek: neomisin), laktuloz, levo dopa, laktobasillus ve
potasyum tuzları.)
Yükseldiği durumlar
-Primer hepatoselüler hastalıklar,
-Reye sendromu,
-Asparagin intoksikasyonu,
-Portal hipertansiyon,
-Konjestif hepatomegaliye eşlik eden ciddi kalp yetmezliği,
-Yenidoğanın hemolitik hastalığı (eritroblastozis fetalis),
-Orta derecede karaciğer hastalıklı gastrointestinal kanama,
-Orta derecede karaciğer hastalıklı gastrointestinal tıkanma,
-Hepatik ensefalopati ve hepatik koma,
-Üre siklus defektleri,
-Siroz.
Azaldığı durumlar
-Esansiyel veya malign hipertansiyon,
-Hiperornitinemi
Kaynaklar ve Referanslar
- [1]MoszczyÅ„ska J, Liu X, WiÅ›niewski M. “Green Hydrogen Production through Ammonia Decomposition Using Non-Thermal Plasma.”. International journal of molecular sciences. 2023. PMID: 37762700. PubMed →
- [2]Bowron A, Osgood V. “Acceptability of plasma ammonia results when samples are not transported and processed under ideal conditions.”. Annals of clinical biochemistry. 2024. PMID: 38298138. PubMed →
- [3]McKenzie DJ, Shingles A, Taylor EW. “Sub-lethal plasma ammonia accumulation and the exercise performance of salmonids.”. Comparative biochemistry and physiology. Part A, Molecular & integrative physiology. 2003. PMID: 12890542. PubMed →


