Karaciğer Büyümesi (Çocuk)

Karaciğer Büyümesi (Çocukta)
Karaciğer Büyümesi (Hepatomegali); Yeni doğan döneminden yaşlılık dönemine kadar her yaşta görülebilen bir bulgudur. Doğrudan karaciğere ait nedenlerle ya da pek çok sistemik hastalıkla birlikte ortaya çıkabilir (Tabloya bakınız).
Karın bölgesinin elle muayenesiyle, karın röntgenlerinde, ultrasonografî de ya da karın tomografisinde saptanabilir. Karaciğer büyümesi olan bir hasta değerlendirilirken, detaylı öykü ve fizik muayeneden sonra, tam kan sayımı, karaciğer fonksiyon testleri, hepatit belirteçleri, karın ultrasonografisi (USG), karın bilgisayarlı tomografisi (BT) gibi radyolojik tetkikler ve karaciğerden yapılacak iğne biyopsisi gerekebilir. Hastada, tüm bu yöntemler ve gereğinde daha detaylı incelemelerle karaciğer büyümesinin nedeni mutlaka belirlenmelidir.
Karaciğer Büyümesi Nedenleri Tablosu:
1. Karaciğerdeki hücrelerin çoğalma ya da büyümeleri:
a. Depolanmalar:
- Yağ depolanması (karaciğer yağlanması): beslenme bozukluğu, obezite, damar yoluyla beslenme, diyabet, metabolik karaciğer hastalıkları, kistik fibrozis, Reye sendromu gibi.
- Lipid depolanması (Lipid depo hastalıkları): Gaucher Hastalığı, Nieman Pick Hastalığı, Wolman Hastalığı gibi.
- Glikojen depolanması: Glikojen depo hastalıkları
- Diğer: Wilson Hastalığı (bakır depolanması), hemokromatozis (demir depolonması), amiloidoz (amiloid depolanması), alfa 1 antitripsin eksikliği, siroz
b. Enfeksiyonlar:
- Viral hepatitler (Bulaşıcı sarılıklar); hepatit A, hepatit B, hepatit C
- Bakteriyel enfeksiyonlar; sepsis, karaciğer apsesi, kolanjit
- Paraziter enfeksiyonlar; kist hidatik, amip apsesi
- Toksik nedenler; İlaçlar, zehirler
c. Otoimmün hastalıklar (bağışıklık sistemi bozuklukları): otoimmün hepatit, sklerozan kolanjit, lupus, sarkoidoz gibi.
d. Tümörler: iyi huylu tümörler, kistler, kötü huylu tümörler, metastazlar
2. Damarsal alanın genişlemesi:
a. Karaciğer içi: Veno oklusiv hastalık (damar tıkanıklığı)
b. Karaciğer dışı: Kalp yetmezliği, perikard (kalp zarı) tamponadı, konstriktif perikardit (kalp zarı iltihabı), Budd Chiari Sendromu
3. Safra yollarında genişleme: Doğuştan hepatik fibrozis, Karoli Hastalığı.
Büyümeye neden olan hastalık karaciğer dışı bir durumsa, onun tedavi edilmesiyle karaciğer normal boyutuna gerileyebilir. Doğrudan karaciğere ait hastalıklarda da, tanı konulduktan sonra uygulanacak tedavilerle gerileme sağlanabilir. Karaciğer boyutlarının izlenmesi, hastalığın seyri ve tedaviye verdiği yanıtı değerlendirmek açısından da önemlidir.
Büyümüş karaciğerde ağrı da varsa bulaşıcı viral hepatitler, hızlı gelişen kalp yetmezliği ve karaciğer apsesi öncelikle düşünülmelidir.
Kaynaklar ve Referanslar
- [1]Khoury J, Zohar Y, Shehadeh N, et al. “Glycogenic hepatopathy.”. Hepatobiliary & pancreatic diseases international : HBPD INT. 2018. PMID: 29709217. PubMed →
- [2]Malik I, Banday AZ, Bhat AS, et al.. “Founder Effect of the c.500G>A Variant in South Asian Patients With Inherited GPD1 Deficiency: Report on 16 Patients and Variant Review”. American Journal of Medical Genetics Part A. 2026. PMID: 41839820. PubMed →
- [3]Clarke RT, Van den Bruel A, Bankhead C, et al. “Clinical presentation of childhood leukaemia: a systematic review and meta-analysis.”. Archives of disease in childhood. 2016. PMID: 27647842. PubMed →
- [4]Santacruz Reyes MD, Sass JO. “Isobutyryl-coenzyme A dehydrogenase deficiency: disease, or non-disease?”. Orphanet Journal of Rare Diseases. 2026. PMID: 41606743. PubMed →
- [5]Effandie E, Gupte GL. “Chronic Liver Disease - What's New?”. Indian journal of pediatrics. 2024. PMID: 37737559. PubMed →
- [6]Vinci M, Giacomarra M, D'Errico A, et al.. “Family studies in Gaucher Disease: a key resource for early diagnosis and personalized treatment strategies”. Orphanet Journal of Rare Diseases. 2026. PMID: 42050672. PubMed →


