Obstrüktif Sarılık

Obstrüktif Sarılık Nedir

Obstrüktif Sarılık, safra kanalının tıkanması sonucu oluşan sarılık türüdür.

Yaş

Genellikle erişkinlerde görülür.

Cinsiyet

Tıkanma sarılığına neden olan safra taşlan genelde kadınlarda daha sık görülürken, pankreas kanseri erkeklerde daha sıktır.

Risk Faktörleri

Karaciğer normalde 1 litre safra üretir ve safra kanallarına gönderir. Buradan safra kesesine geçen safra; sonrasında ise on iki parmak barsağının başlangıç kısmına atılır ve sindirime yardımcı olur. Bu boşaltım sisteminin herhangi bir yerindeki tıkanıklık, tıkanma sanlığına yol açar. Tıkanma sanlığının en önemli nedenleri safra kesesi taşları ile pankreas ve safra yolu kanserleridir. Diğer nadir nedenler ise solucan gibi parazitler, daha önceki cerrahi girişimlere ikincil bu bölgede nedbe dokusu oluşması ve çocuklarda doğuştan safra kanalı bozukluklarıdır.

Obstrüktif Sarılık

Belirti ve Bulgular

Obstrüktif Sarılık, idrar renginde koyulaşma, dışkı renginde açılma, ateş, karın ağrısı saptanabilir. Uzun süreli safra kanalı tıkanıklıklarında ciltte kaşıntı izleri, kemik ağrıları, kolay kanama eğilimi saptanabilir. Pankreas kanserli olgularda genel durum bozukluğu ve kilo kaybı da olabilir.

Tanı

Detaylı klinik öykü ve fizik muayene tanıda oldukça önemlidir. Kanın biyokimyasal incelenmesinde özellikle alkalen fosfataz, biluribin ve amilaz değerleri yüksek bulunur. Görüntüleme tetkiki olarak ultrasonografı (USG), bilgisayarlı tomografi ve manyetik rezonans inceleme, tıkanıklığın gerisinde kalan genişlemiş safra kanallannı gösterebilir ancak daha ucuz olması nedeniyle çoğu merkez bu amaç için birinci seçenek olarak USG’yi kullanmaktadır. ERCP (endoskopik retrograd kolanjiopankreotografi) işleminde endoskopi denilen ince, ucunda ışıklı kamera bulunan bir alet kullanılır. Alet ağızdan yutturularak, ince bağırsak başlangıç kısmına kadar gelinir. Bu bölgede ana safra kanalının barsağa açılım yeri bulunmaktadır (papilla). Bu açılım yerindeki küçük delikten X-ray’de görülebilen kontrast madde verilerek safra yollarının görüntülenmesi sağlanır. ERCP işleminden önce hastanın rahatlatılması için sakinleştirici ilaçlar verilir. ERCP’nin üstünlüğü tedavi amacı ile de kullanılabilmesidir.

 

Tedavi

Obstrüktif Sarılık hastanın ana safra kanalında taş varsa çoğunlukla buna safra kesesi taşları da eşlik etmektedir. Bu nedenle tedavi genellikle endoskopik tedavi ile birlikte; safra kesesinin cerrahi olarak çıkarılmasını da içerir. ERCP yöntemiyle papilla kesilerek (papillatomi) safranın ince barsağa daha kolay akışı sağlanır. Safra kanalı taşı, balon yöntemiyle ince barsağa geçirilebilir. Pankreas kanserli vakalar ameliyata alınır. Ameliyat edilemeyecek derecede pankreas kanseri ilerlemiş hastalarda ise safra kanalına endoskopik yoldan veya karaciğerden yaklaşılarak stent denilen ince kanallı bir tüp yerleştirilerek safra akışı sağlanıp, sarılık rahatlatılabilir.

Obstrüktif Sarılık Bitkisel Tedavi

Seyir

Altta yatan hastalığa bağlıdır. Deneyimli merkezlerde ERCP ile ana safra kanalında taşların başarıyla çıkarılma oranı %95’dir. Bu işlemle %5-10 oranında komplikasyon (istenmeyen durum), %0.5-l oranında ölüm bildirilmiştir. İşleme bağlı en önemli komplikasyonlar pankreatit (pankreas iltihabı), kanama, perforasyon (yırtılma) ve enfeksiyonlardır. Pankreas kanseri tanısı alan hastaların %20’sinden azı tanı konulduktan sonra 1 yıl yaşayabilir.