Paratiroid Hormon (PTH)

Klinik kullanımı

PTH, hipokalsemiye cevap olarak paratroid bezi tarafından salınır. Başlıca görevi serum total Ca seviyesini 8.9-10.1 mg/dL arasında tutmaktır. Hiperparatroidizm tanısı için yararlıdır. Hiperkalsemi yapan non-paratroid formlarından ayrılmasında da kullanılır. PTH ölçümleri ile eş zamanlı olarak serum kalsiyum ölçümleride yapılmalıdır.

Birçok laboratuvar PTH/Kalsiyum nomogramları geliştirmiştir. İntact PTH (1-84) süratle N-terminal (35-84) peptid parçasına ayrılır. N terminal biyolojik olarak aktiftir. (Yarı ömrü <5 Dakika ). Halbuki C-terminal biyolojik olarak inaktiftir fakat yarıömrü uzundur (25-30 dakika).

Dolaşımda intact PTH’ın 10 katı konsantrasyonda bulunur. N-terminal çok düşük seviyededir. Bir çok test yöntemi N-terminal orta bölgesi (44-68) ve C terminal PTH RIA ile ölçülmektedir.

PTH-C (parathormon; C Terminal); PTH nun kendisi ve C-Terminal fragmanı ölçülür. Primer ve sekonder hiperparatiroidizm ve hiperkalseminin değerlendirilmesinde kullanılır. Normal ve hiperparatroidisi olan hastalarda C-Terminal fragmanı predominantdır.

Hiperparatroidi tanısında sensitivitesi %85, spesifitesi %95’dir. Böbrek fonksiyonu bozuk olan hastalarda CTerminal ile paratiroid bezin fonksiyonlarını değerlendirmek zordur.

PTH-intakt; (1-84) sadece biyolojik olarak intakt olan PTH molekülleri ölçülür. Primer hiperparatiroidizm ile malignite kaynaklı hiperkalseminin ayırıcı tanısında kullanılır. İyonize kalsiyum tarafından regüle edilmektedir.

Örnek toplama özellikleri

Sabah saat 10:00 dan önce alınmalıdır. Örnek soğukta gönderilmelidir. Örnek bir saatten fazla oda sıcaklığında bekletilmemelidir.

Referans değerler

İntakt (tüm) : 10 – 65 pg/mL

N-terminal : 8-24 pg/mL

C-terminal : 50-330 pg/mL

SI ünite dönüşüm katsayısı

x1=ng/L

İnterfere edici faktörler

-Son zamanlardaki radioizotop injeksiyonu bu testi interfere eder.

-Bazı ilaçlar arttırır : Antikonvülsanlar, steroidler, isoniazid, lityum ve rifampin.

-Bazı ilaçlar azaltır: Simetidin ve propanolol

Yükseldiği Durumlar

-Paratiroid bezinin adenomasına veya karsinomasına sekonder hiperparatiroidizm,

-Non PTH üreten tümörler (paraneoplastik sendrom),

-Akciğer karsinomu.

-Böbrek karsinomu,

-Hipokalsemi,

-Kronik böbrek yetersizliği,

-Malabsorbsiyon sendromu,

-Vit D eksikliği,

-Rikets,

-Konjenital renal defisit,

-Osteomalasi.

Azaldığı Durumlar

-Hipoparatiroidizm,

-Hiperkalsemi,

-Metastatik kemik tümörleri,

-Paratiroid bezinin otoimmün yıkımı,

-Sarkoidozis,

-Vitamin D intoksikasyonu,

-Süt-Alkali sendromu,

-Graves hastalığı,

-Hipomagnezem,

-Di George’s sendromu.