Fosfor (P, PO4, Fosfat)

Klinik Kullanımı :

Fosfor, vücutta fosafat şeklinde bulunur, vücuttaki fosfatın

çoğunluğu organik bileşik şeklindedir, küçük bir kısmı inorganik

fosfattır. Fosfor metabolizmasının ve kalsiyum-fosfor dengesinin

değerlendirilmesinde kullanılır.

Örnek toplama özellikleri

-Hemolizsiz,

-Plazma lityum-heparinli olmalı.

Referans değerler

< 12Yaş: 3,6 – 5,9 mg/dL

> 12Yaş: 2,6 – 4,5 mg/dL

SI ünite dönüşüm katsayısı

x0.323 = mmol/L

İnterfere edici faktörler

-Sodyum fosfat içeren laksatifler veya enamalar fosfor seviyesini

yükseltirler,

-Yakın zamandaki karbonhidrat alımı ve IV glukoz infuzyonu azalmış

fosfor seviyesine neden olur. Çünkü fosfor glukoz ile beraber hücre

içine girer.

Yükseldiği durumlar

– Aşırı fosfat uygulanması;

a. Aşırı ağızdan ve i.v. tatbiki,

b. Fosfat içeren laksatifler (fosfat tabletleri,

fosfat enemaları).

-Azalmış renal fosfat eksresyonu;

a. Akut ve kronik böbrek yetersizliği,

b. Hipoparatiroidism veya

pseudohipoparatiroidism,

c. Akromegali,tirotoksikozis,

d. Bifosfanat terapi,

e. Tümör kalsinozis.

f. Orak hücreli anemi

-Hücrelerarası yer değiştirme;

a. Lenfoma veya löseminin kemoterapisi,

b. Tümör lizis sendromu, hemoliz

c. Asidozis,

d. Rabdomyolizis, malignant hipertermi.

– Artefakt: in vitro hemoliz.

-Pseudohiperfosfatemi: Hiperlipidemi, paraproteinemi,

hiperbilirubinemi.

Azaldığı durumlar

-Alım [uzun süren açlık (alkolikler), hiperalimentasyon

veya fosfatsız i.v. infüzyon],

-Malabsorbsiyon, malnütrisyon,

-Fosfat bağlayıcı antiasitler,

-Böbrekten kayıp, renal tübüler asidoz,

-Osteomalazi, steatore, gram negatif bakteriel septisemi,

-Hipokalemi, vitamin D eksikliği,

-Ağır diyare, kusma,

-Primer hiperparatiroidism, hiperkalsemi,

-Salisilat zehirlenmesi,

-Respiratuar enfeksiyonlar, respiratuvar alkaloz,

-Hiperinsülinemi,

-Osteoblastik kemik metastazları ve renal tübüler

defektler.