Kanser Nedir?

Kanser, Tümör (Ur) Nedir?

Vücudu oluşturan hücreler bir araya gelerek doku ve organları oluştururlar. Hücreler belirli bir düzen içinde bir araya gelerek işlevlerini yürütürler. Bu işlevleri yerine getiren hücreler belirli bir hızda ve kontrol altında çoğalırlar ve yaşlanan hüc­reler de yine kontrol altında yıkılıp ölürler. Tümör (Ur); bir organı oluşturan hücrelerin or­ganizmanın kontrolü dışında sayıca artması olarak tanımlanabilir. Çoğalma esnasında kanser hücresinde normal hücrelerden farklı olarak yapısal bozukluklar oluştuğu gibi, işlevleri açısından da anormallikler or­taya çıkar. Bazen hücre normalde yaptığı işlevleri yapamazken, bazen de normalde yapamadığı işlevleri de yapmaya başlayabi­lir.

Tümörler iyi (benign) ve kötü (malign) huylu olarak ikiye ayrılır. Aralarındaki te­mel fark, iyi huylu tümörlerin köken aldık­ları organda çoğalmaları ve diğer organlara yayılmamalarıdır. Kötü huylu tümörler ise köken aldıkları organdan damarlar yoluyla (veya farklı yollardan) diğer organlara yayılırlar, buralarda yerle­şip çoğalmaya devam ederler. Buna metas­taz yapma özelliği denir.

Kısacası iyi huylu ve kötü huylu tümör ayırımını belirleyen özellik kötü huylu tümörlerin metastaz ya­pabilmeleridir.

Kanser kelimesi; kötü huylu tümör anlamına gelir. Dolayısıyla tüm kan­serler metastaz yapma potansiyeli taşırlar. Kanserler köken aldıkları doku ve organla­ra göre isimlendirilirler. Halk sağlığı açısından kalp ve damar hasta­lıklarından sonra en önemli ikinci hastalık grubu olan kanserler en sık sakat bırakan ve en çok ölüm nedeni olan hastalıklardır. Kanserin ölüme yol açmasının nedeni uzak organlara yayılıp bu organların işlevlerini yitirmesine neden olmasıdır.

Örnek olarak meme kanseri gelişimi videosunu izleyiniz.

[youtube]http://www.youtube.com/watch?v=yuoBQ5L7t9c[/youtube]

Belirti ve Bulgular

Kanserler vücudun he­men her yerinde ortaya çıkabilirler. Ancak en sık ortaya çıktıkları organlar; akciğer, meme, kalın bağırsak, prostat, mide, pan­kreas, böbrek, mesane, yemek borusu, lenf bezleri, kemik iliği dir.

Kanser belirtileri; kanser tipine, büyüklü­ğüne, nereden başladığına ve etrafındaki doku ve organları nasıl etkilediğine bağlı olarak değişir.

Eğer kanser başka doku ve organlara sıçramışsa, başlangıç yerinden farklı yerlerde de bulgu verebilir. Kanser büyüdükçe, yakındaki doku, damar, sinir ve organları iter ve bu basınç kansere bağ­lı bazı belirti ve bulguları ortaya çıkarabilir.

Bazen de kanserler iyice büyümeden belir­ti vermeyecek yerlerde ortaya çıkabilirler. Kanser tedavisi, kanser ne kadar erken dö­nemde yakalanırsa o kadar başarılı olur. Kanseri erken yakalamak demek; kitle (şişlik) kü­çükken ve muhtemelen vücudun diğer böl­gelerine sıçramadan yakalamak demektir. Bu da özellikle ilk tedavi şekli cerrahi ola­caksa, hastalıktan tamamen kurtulma şansı­nın artması demektir. Kanser bulaşıcı değildir.

Sık görülen kanser belirti ve bulguları

Kanser tipine, başlangıç yerine ve başka doku ve organlara yayılım olup olmadığına bağlı olarak değişkenlik gösterir, ancak aşa­ğıdaki belirtilerden biri veya birkaçı mev­cutsa, gecikmeksizin tıbbi uzman görüşü alınmalıdır. Bu belirtiler sıklıkla kanserle ilişkili olmasa da, kansere bağlı olduğu tes­pit edilirse erken tanı şansını yakalamak mümkün olur.

1. Vücudun herhangi bir yerinde kitle, yumru veya şişlik
2. Ani ve açıklanamayan kilo kaybı, açıkla­namayan ateş
3. Ağız, makat veya genital organlardan ka­nama
4. Bağırsak hareketlerinde değişme, kalıcı kabızlık, ishal veya hazımsızlık
5. Yutma veya idrar yapmada güçlük
6. Herhangi bir benin (nevüs) büyümesi, renk de­ğiştirmesi, iyileşmeyen yaralar
7. Üç haftadan fazla süren kuru öksürük, boğaz ağrısı veya ses kısıklığı
8. Kol veya bacak gibi tek bir uzvun şişliği