Böbrek Yetmezliği Tedavisi

Böbrek Yetmezliği (Akut)

Akut (Ani Başlangıçlı) Böbrek yetmezliği

Akut böbrek yet­mezliği, böbrek fonksiyonlarının birden bi­re azalması veya tümüyle kaybedilmesi du­rumudur. Akut böbrek yetmezliği, çeşitli nedenlere bağlı olarak saatler, günler, ba­zen de haftalar içerisinde ortaya çıktığında, böbrekler süzme işini tam olarak yapamadıkları için vücutta üre ve kreatinin gibi atık maddeler birikmeye başlar, vücudun su ve kimyasal dengesi bozulur. Akut böb­rek yetmezliğinin en sık rastlanan nedenle­ri;

1. Böbreğe giden kan akımının azalması: Bu durum sepsis gibi İleri dere­cede kan basıncı düşüklüğü ile seyreden durumlarda,  şiddetli kanama ve sıvı ka­yıplarında veya kalp yetmezliğine bağlı olarak ortaya çıkabilir.
2. Böbreğe zararlı etki gösteren ilaç veya zehirler: Bazı ilaçlar (örneğin sık kullanı­lan ağrı kesiciler, steroid olmayan antiromatizmal ilaçlar, antibiyotikler veya radyokontrast ilaçlar) ve zehirler doğrudan böbrek hasarı yaparak akut böbrek yet­mezliğine yol açabilirler.
3. Böbreklerin  süzgeci olarak adlandırılan glomerüllerin   bazı   iltihabi   durumları da (glomerulonefrit) akut böbrek yet­mezliği nedeni olabilirler.
4. Böbrekte oluşan idrarın akımını engelle­yen nedenler (böbrek taşları, idrar torba­sında fonksiyon bozukluğu veya prostat büyümesi gibi)  akut böbrek yetmezliği nedeni olabilirler.

Risk Faktörleri

Yaşlılarda,   süreğen  hastalı­ğı  olanlarda   (böbrek  hastalığı,   karaciğer hastalığı,  kalp yetmezliği,   hipertansiyon), ağır cerrahi operasyon geçirenlerde,   ağır bir hastalık nedeniyle hastanede, özellikle yoğun bakımda yatanlarda akut böbrek yet­mezliği riski daha yüksektir.

Belirti ve Bulgular

Birçok   hastada   akut böbrek yetmezliği herhangi bir belirti ver­meyebilir, tanı ancak kan ve idrar testleri ile konulabilir. Bazı hastalarda aşağıdaki be­lirtilerden bir ya da daha fazlası görülebilir:

1. İdrar miktarının azalması ya da hiç idrar yapamama
2. Ayaklarda, bacaklarda ve yüzde şişme
3. Kan basıncı yüksekliği
4. İştahın azalması, bulantı ve kusma
5. Bilinç  durumunda  değişiklikler (şaşkın­lık, huzursuzluk, uykuya meyil vb)
6. Şiddetli böğür ağrısı

Tanı

Ayrıntılı bir hikaye ve fizik muayene akut böbrek yetmezliği tanısında oldukça önemlidir. Kan testlerinde üre ve kreatin değerlerine  bakılarak böbrek fonksiyonları hakkın­da bilgi edinilir. Bunun yanında idrar tetki­ki (tam idrar tahlili) de akut böbrek yetmezliği tanısında ol­dukça önemlidir. Akut böbrek yetmezliği­nin nedenini bulmak için başka inceleme­ler de gerekebilir. Bunlar arasında böbrek­lerin ultrasonografi ile incelenmesi, böb­rek sintigrafisi, immünolojik bazı testler ve böbrek anjiyografisi sayılabilir. Bazı hasta­larda tanı konulması ve tedavi planının oluşturulması için böbrek biyopsisi yapıla­bilir.

Tedavi

Akut böbrek yetmezliğinin tedavi­si oluşma nedenine göre planlanmalıdır. Eğer neden böbreğe giden kan akımının azalması ise buna yol açan durumlar tedavi edilerek sorun çözülmeye çalışılmalıdır. Sorun idrar akımının engellenmesi sonucu gelişmişse engel ortadan kaldırılmalıdır. Bunlar dışında kalan ve doğrudan böbrekte hasar oluşturarak akut böbrek yetmezliği­ne neden olan durumlarda yapılması gere­ken tedavi böbreklerin desteklenmesidir. Böbrek fonksiyonları bozuk olan hastalar­da diyet, ilaç ve alınacak sıvı miktarları dik­katli bir şekilde planlanarak böbreklerin daha fazla yorulmaması temin edilmelidir. Akut böbrek yetmezliği olan hastaların bir kısmında vücut sıvılarındaki kimyasal den­genin düzeltilmesi için geçici bir süre diya­liz tedavisi gerekebilir.

Seyir

Akut böbrek yetmezliği olan hastala­rın önemli bir kısmında böbrek fonksiyon­ları günler ya da haftalar içerisinde düzelerek tamamen normale dönebilir. Ancak ba­zı hastalarda böbrekte oluşan hasar düzel­mez ve kalıcı, Süreğen böbrek hastalığı ge­lişebilir.